Nasjonalt institutt for ernærings- og sjømatforskning (NIFES) har offentleggjort resultatet av ei ny undersøking av fisk og sjømat kring ubåtvraket på Fedje. Den viser at nivåa av kvikksølv i sjømat fanga i vrakets nærleik framleis er moderate, og det er ikkje grunnlag for forbod mot omsetjing.

Analyser utført av NIFES dei fire siste åra viser at fleire arter i dette farvatnet har eit høgare kvikksølvinnhald enn normalverdiane.

- Det er likevel få funn over EU sin grenseverdi på 0,5 mg kvikksølv per kilo våt vekt. Difor vurderer vi det som framleis trygt å ete brosme, torsk og krabbe fanga i dette området, seier Amund Måge, forskar ved Program for overvakning ved NIFES, og ansvarleg for rapporten.

Ut frå dette vel Mattilsynet å oppretthalde kosthaldsrådet om at gravide og ammande bør unngå fisk og sjømat fanga i området kring vraket.

Kosthaldsrådet er også i tråd med dei føre var-tiltaka Mattilsynet og Kystverket har om at det ikkje vert fanga fisk tett opptil vraket, og at det er forbode å ferdas ved vraket. Dette er for å hindre at fangst eller annan aktivitet i området bidreg til at forureininga frå vraket vert forverra og øydelegg straummålarane på botnen.

Gravide og ammande

Gravide og ammande er spesielt utsett grupper i forhold til kvikksølv. Sjølv kortvarig eksponering kan ha ein effekt om den skjer i den mest utsette perioden, dvs. dei tre siste månadene av svangerskapet.

EU sine generelle grenseverdiar på kvikksølv i fisk er 0,5 mg/kg. Enkelte store rovfisk som tunfisk, breiflabb og blålange, har likevel etter søknad frå andre EU-land fått grenseverdi på 1 mg/kg fordi dei har høgare verdiar av kvikksølv, og fordi dei ikkje utgjer ein stor del av kosten til folk.

Det er eit generelt kosthaldsråd for ammande og gravide mot å ete fisk med høge nivå av kvikksølv. Dette gjelder for eksempel fersk tunfisk, sverdfisk og gjedde.

Framleis overvaking

Den torpederte tyske ubåten U-864 ligg på 150 meters djup 3 kilometer vest av Fedje. Den vart søkkt i 1945 og kan ha hatt ei last på 60-70 tonn kvikksølv då den vart torpedert. Dette er eit stort kvantum av denne miljøgifta, og det er påvist noko utlekking kvikksølv frå vraket.

Korleis den vidare utviklinga i utlekkinga og auken i nivåa i fisk og sjømat er svært vanskeleg å føreseie. Det er difor vesentleg for sjømattryggleiken at eventuell spreiing og opptak i sjømat framleis vert overvaka.

Les meir

• Kosthaldsråd for gravide og ammande
• Heile rapporten kan du lese på NIFES sine nettsider.

Kontaktperson i Mattilsynet

Reidunn Agathe Medhus, rådgjevar, seksjon for fisk og sjømat ved hovudkontoret, tlf. 55 21 57 31 eller 97 13 51 74.