Undersøkinga er ei oppfølging av analysar utførde av Mattilsynet i 2001, som viste at bisfenol A blir utskilt i høgare nivå etter mange gongers bruk av tåteflasker av plasttypen polykarbonat (PC).

Auka utskiljing etter bruk over tid vart stadfesta også i den nye studien, men berre i dei tilfella flaskene ikkje vart skylde godt nok etter vask.

– Eksponeringa er sjølv utan god skyljing av flaskene, mykje lågare enn det som det europeiske risikovurderingsorganet EFSA ser på som tolerabelt. Dette gjeld sjølv om barnet tek inn all drikke frå same flaska, seier Per Fjeldal, seniorrådgjevar i Mattilsynet.

Det vart konstatert små skilnader i avgjeven mengd bisfenol A mellom dei ulike merka av tåteflasker som vart undersøkte.

Ingen helserisiko

I den nye undersøkinga vart forsøka frå den førre studien teken opp att. Hovudfokus i denne studien var å finne ut om enkelte bruksmønster gjer at avgjevinga av bisfenol A aukar til mengder som kan utgjere ein helsefare.

Det vart funne at ein avgjerande faktor for frigjeving av bisfenol A til drikken er at plasten blir utsett for sterke alkali (basar), for eksempel vaskemiddel, som ikkje blir skylde ut av flaska.

– Mat og drikke til barn er verken sur eller basisk, og hushaldsvaskemiddel er ikkje så basiske at dei utgjer ein risiko for utløysing av Bisfenol A. Alle oppvaskmaskinar skyl dessutan grundig etter vask for å fjerne vaskemiddelrestar, forklarar Fjeldal.

Laboratoriet peiker også på at dersom restar av vaskemiddelet skulle finnast att i flaska, vil ”såpesmak” gjere at mjølka ikkje blir konsumert. Alt dette støttar at eksponering for bisfenol A frå tåteflasker ikkje utgjer ein helserisiko.

Hormonforstyrrande

Årsaka til at Mattilsynet i utgangspunktet gjennomførde undersøkingar av tåteflasker, er at bisfenol A i høge dosar i eksperimentelle studiar på gnagarar viste seg å ha hormonforstyrrande effektar. Relevansen av desse funna for menneske er likevel usikre og omstridde. Dyreforsøk viser også at stoffet kan føre til reproduksjonsskadar og effektar på lever i høge dosar. I studiar der låge dosar av stoffet er brukte, er det så langt ikkje demonstrert skadelege effektar på ein overtydande og reproduserbar måte.

Tåteflasker vil ein ikkje kunne lage av PC utan at små mengder av Bisfenol A blir avgjevne. Det er fordi stoffet er ein av byggjesteinane (monom) i plasten. Bisfenol A blir også brukt i produkt som måling, lakk, lim og golvbelegg.

– For å vere heilt sikker på å unngå små restmengder må ein velje tåteflasker av eit anna materiale enn PC, for eksempel glas, seier Per Fjeldal.

Det vart også leita etter andre stoff i drikken som kjem frå flaskene, men ingen andre stoff vart avgjevne i konsentrasjonar som gjev grunn til bekymring med bakgrunn i dagens kunnskap om toksikologi.

Samarbeid med Sveits

- Vi vil likevel understreke at det til ei kvar tid er produsenten og importøren sitt felles ansvar å levere trygge produkt, seier seniorrådgjevar Per Fjeldal i Mattilsynet.

Analysane er gjennomførde i samarbeid med laboratoriet til det sveitsiske mattilsynet i Zürich, Sveits. Etter undersøkinga som vart gjord av Mattilsynet i 2002, har også ei rekkje andre forskingsmiljø analysert avgjeving av bisfenol A frå PC-plast. Heller ingen av desse andre artiklane (sjå vedlegg) indikerer avgjeving av bisfenol A frå tåteflasker i helsefarlege mengder.

Les meir

• Er du interessert i å vite meir om Bisfenol A kan du lese på heimesidene til Statens forurensningstilsyn (SFT).
• Les rapporten frå 2002: Tåteflasker på det norske markedet: Kartlegging og vurdering av helserisiko vindu.
• Rapporten ”The release of Bisphenol A from polycarbonate baby bottles is clearly lower than today’s TDI” (se vedlegg).

Kontaktperson i Mattilsynet

Per Fjeldal, seniorrådgjevar ved Mattilsynet sitt hovudkontor, tlf. 23 21 67 71.